جامتين تايلند به همت پنج سازمان بين المللي ( يونسكو ، يونيسف ، صندوق جمعيت سازمان ملل ، بانك جهاني و برنامهي عمران ملل متحد ) برگزار گرديد ، اواخر دهه 90 شش اجلاس منطقه اي به منظور بررسي نتايج ارزيابي ملي كشورهاي هر منطقه و تدوين چارچوب عمل هاي منطقه اي آموزش براي همه ، تشكيل شد كه مبناي تهيه ي اعلاميه ي نهايي اجلاس دوم آموزش براي همه آوريل 2000 ( ارديبهشت 1379) در داكار سنگال شد .

در اجلاس داكار سندي با عنوان " چارچوب عمل داكار ، آموزش براي همه عمل به تعهدات جمعي " در 21 ماده تصويب گرديد . در اين سند ، آموزش به عنوان يكي از حقوق اساسي بشر ، كليد توسعه ي پايدار كشورها و صلح و ثبات بين ؟آن ها دانسته شده است .تحقق اهداف آموزش براي همه ، ضمن توجه به تفاوت هاي فردي و شخصيتي يادگيرندگان ، به عنوان امري داراي فوريت ، اعلام و ديرترين زمان تحقق اهداف آن ، سال 2015( 1394) مشخص شد . همچنين با عناوين مختلف بر ضرورت مشاركت مؤسسات بين المللي ، عوامل ملي ، منطقه اي وزير منطقه اي ( جامعه ي مدني و مجامع محلي و غير دولتي ) تأكيد شد .

در ماده ي 7 چارچوب عمل داكار تحقق اهداف آموزش براي همه در شش بند مورد تعهد جمعي قرار گرفته و شركت كنندگان در راستاي تحقق اهداف شش گانه ، در خصوص رعايت دوازده راهبرد توافق نموده اند .

راهنماي برنامه ريزي آموزشي EFA

سال 2001، دفتر مركزي يونسكو در منطقه ي آسيا و اقيانوسيه ، با همكاري كارشناسان و متخصصان هفت كشور آسيايي و چهار كشور اروپايي طي يك فرآيند فشرده ي شش ماهه اقدام به تهيه ي راهنما ي برنامه ريزي عملي ، وسيع و طولاني مدت كشورها قرار گيرد . اين راهنما ي برنامه ريزي آموزشي در تابستان سال 1382( 2003) توسط سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور و معاونت آموزش عمومي و امور تربيتي وزارت متبوع ، جداگانه ترجمه ، تنظيم ، تكثير و توزيع شد .

ترتيب اولويت سطوح فرآيند برنامه ريزي ( براساس راهنماي برنامه ريزي آموزشي آموزش براي همه )

اولين سطح ، مدرسه مي باشد و سازمان دهي فرآيند ياددهي - يادگيري و مشاركت والدين و اجتماع را بر عهده دارد .

دومين سطح ، منطقه ، شهرستان و استان مي باشد كه امور پشتيباني مدرسه ، مانند تربيت معلم ، توليد موضوعات و مواد درسي ، مديريت نيروي انساني و پوشش تحصيلي دانش آموزان ، تخصيص و بهره وري منابع را به عهده دارد .

سومين سطح ، سطح ملي و مركزي است كه پشتيباني سطوح قبلي ، تصميم گيري هاي كلان در تدوين معيارها و يكپارچه سازي برنامه هاي سطوح قبل را عهده دار است .

سند ملي EFA

تابستان 1383( 2004) سند ملي برنامه ي آموزش براي همه در دبيرخانه ي شوراي ملي برنامه ي آمو زش براي همه ( معاونت آموزش عمومي و امور تربيتي وزارت ) بر مبناي راهنماي برنامه ريزي آموزشي مذكور تهيه گرديد . (پس از دو سال تأخير از زمان مورد تعهد در اجلاس داكار يعني سال 2002) در سند ملي آموزش براي همه ، پنج گروه هدف تفكيك و مشخص شده اند :

1-  آموزش پيش از دبستان

2-آموزش پايه ( ابتدايي و راهنمايي تحصيلي

3- آموزش و پرورش استثنايي

4- سواد آموزي و آموزش بزرگسالان

5- كودكان خارج از مدرسه

در اين سند براي هر گروه ، با بررسي دست يابي ، كيفيت ، مديريت ، ارتباط و تنگناها ) وضع موجود تجزيه و تحليل . ( با مشخص نمودن مبنا و خطوط كلي هدف گذاري و تحولات جمعيتي مربوط به هر گروه ) ، وضعيت آينده پيش بيني شده است

همچنين براي هر گروه توصيه هاي سياستي جداگانه اي در راستاي دست يابي به اهداف كمي و كيفي ، ارايه و در پايان ، ساز و كارهاي نظارت ، ارزشيابي و اصلاح تدريجي و فرآيندي برنامه مشخص شده است . در سند ملي آموزش براي همه ، به دليل برخورداري از ابزارهاي قانوني و قابليت هاي اجرايي مناطق و استان ها، تدوين برنامه ي عمل استاني ومنطقه اي ، ضروري اعلام و جايگاه آن در سطح هر استان ، شوراي برنامه ريزي و توسعه ي استان و يا شوراي آموزش و پرورش استان پيشنهاد شده است .

برنامه عمل EFA

از آن جا كه در آخرين دستاورد وزارت متبوع ( سند ملي برنامه ي آموزش براي همه ) تجزيه و تحليل وضع موجود گروه هاي هدف و پيش بيني اهداف كمي و كيفي آينده ، در حجم كشوري بوده و در راستاي نيل به اهداف آموزش براي همه ، به ارايه ي توصيه هاي سياستي كلي ، بسنده شده ، لذا جهت ادامه فرآيند تهيه برنامه عمل و در راستاي كار بست مفاد بخشنامه هاي شماره ي 400/2734/210 مورخ 4/6/83 و 379/477/250 مورخ 3/11/83 وزير محترم آموزش و پرورش و رييس شوراي ملي برنامه ي آموزش براي همه پيشنهاد شد .

الف ) همان گونه كه برنامه هاي معاونت آموزش و پرورش عمومي اين سازمان با رويكرد آموزش براي همه ، قبل از آغاز سال تحصيلي تهيه و به مناطق ارسال شده و طي سال تحصيلي ( با دو هدف ارزيابي برنامه ها و آشنايي كارشناسان و با نظارت مسئول هر گروه يا كارشناسي ، ميزان ارتباط و دست يابي به اهداف EFA ، براي هر برنامه بررسي و مشخص شده ، لذا از آن جا كه اين اقدام با استفاده از جداول طراحي شده ، قابل تعميم به ساير مجموعه برنامه هاي آموزشي و پرورشي مربوط به گروه هاي هدف مي باشد ، مناسب است در خصوص هر يك از برنامه هاي مديريت هاي محترم آموزش و پرورش استثنائي ، نهضت سواد آموزي ، مناطق و ساير سازمان ها نيز تكميل و برآورد شود .

ب ) پس از تشكيل كميته ي هماهنگي آموزش براي همه ، پنج كار گروه برنامه ريزي عملياتي مبتني بر گروه هاي هدف پنجگانه سند ملي و يك كار گروه آمار و تجزيه و تحليل داده ها با عضو گيري صاحب نظران ، كارشناسان ، همكاران مدارس و حتي دانش آموزان و اولياي آنان ، تشكيل شود و با رويكردي مشاركتي و مدرسه مدار به سوي تحقق برنامه سازي مدارس در راستاي اهداف آموزش براي همه ، فرآيندي پويا و پيوسته را ادامه دهيم .

ج ) قدر مسلم در اين حركت ، مبنا و پشتوانه اي تئوريك و تكنولوژيك مي تواند ضمانت دست يابي به نتايج مطلوب را افزايش دهد . لذا با اين هدف ، بر مبناي نظريه ي مجتمع هاي روانفضاي پويا ( Dynamic psycho space context)  فرآيند ارتباط سطوح و چگونگي برنامه سازي سالم ( آزادانه ، آگاهانه و خود خواست ) ، تدوين و ارايه شد .

اهداف

1- گسترش و بهبود همه جانبه ي مراقبت و آموزش در سنين آغازين كودكي ، به ويژه براي آسيب پذيرترين و محروم ترين كودكان ،

2- تضمين اين كه تا سال 2015 همه ي كودكان به ويژه دختران و كودكاني كه در شرايط دشوار قرار دارند و نيز كودكان اقليت هاي قومي ، به آموزش ابتدايي رايگان و اجباري با كيفيت خوب و كامل دسترسي داشته و دوره ي مذكور را به پايان برسانند .

3- تضمين اين كه برآوردن نيازمندي هاي يادگيري كليه خردسالان و بزرگسالان از طريق دسترسي عادلانه به برنامه هاي آموزشي مناسب و مهارت هاي زندگي روزمره ، بر ايشان امكان پذير شود .

4- محقق ساختن يك بهبود 50 درصدي در سطوح سواد بزرگسالان تا سال 2015 ، به ويژه براي زنان و دسترسي برابر به آموزش پايه و پايدار براي همه ي بزرگسالان .

5- از ميان برداشتن تبعيض جنسيتي در آموزش ابتدايي و متوسطه تا سال 2005 و رسيدن به عدالت جنسيتي در آموزش و پرورش تا سال 2015 ، همچنين ضمانت دسترسي كامل و عادلانه دختران به آموزش پايه با كيفيت مناسب .

6- بهبود تمام جنبه هاي كيفي آموزش و تضمين اعتلاي آن براي همه ، به طوري كه همگان بتوانند نتايج عيني ، مشخص و قابل اندازه گيري آن را ملاحظه نمايند . حصول اين اهداف ، به ويژه در يادگيري سواد خواندن ، نوشتن ، حساب كردن و آموختن مهارت هاي ضروري زندگي ، داراي اهميت است .

راهبردها

1- بسيج كردن تعهدات سطوح ملي و بين المللي جهت آموزش براي همه و تهيه و توسعه ي برنامه هاي عمل ملي در راستاي دست يابي به اهداف ، همچنين افزايش قابل ملاحظه ي سرمايه گذاري در آموزش پايه .

2- ترويج و تشويق سياست هاي آموزش براي همه ، در يك چارچوب پايدار و منسجم در راستاي ريشه كني فقر و پيشبرد توسعه

3- تضمين مشاركت متعهدانه ي جامعه ي مدني در تنظيم اجرا و نظارت بر راهبردهاي توسعه ي آموزشي .

4- توسعه ي مسئوليت پذيري ، مشاركت آميزي و پاسخگويي در نظام هاي رهبري و مديريت آموزشي .

5- برآورده ساختن نيازها و ضروريات نظام هاي آموزشي كه در اثر بلاهاي طبيعي و يا كشمكش ها و بي ثباتي هاي ملي آسيب ديده اند ، همچنين اجرا ، هدايت و پشتيباني برنامه هاي آموزشي به شيوه اي كه مشوق درك متقابل ، صلح و آرامش بوده و پيشگيرنده خشونت ، نزاع و درگيري .

6- اجراي راهبردهايي منسجم به منظور عدالت جنسيتي در آموزش و پرورش كه مبتني باشد بر شناخت و قبول نيازهايي همچون ، تغيير نگرش ها ، ارزش ها و رويه ها

7- تسريع در اجراي اقدامات و برنامه هاي آموزشي ضروري ، براي مبارزه با بيماري همه گير ايدز .

8- ايجاد محيط هاي آموزشي امن ، بهداشتي و با توزيع عادلانه ي امكانات به منظور دست يابي به نتايج عالي در يادگيري و نيز ارايه ي تعريفي واضح و روشن از سطوح يادگيري و تحصيل همه ي دانش آموزان

9- ارتقاء موقعيت ، روحيه و مهرت معلمان

10- تجهيز و تسلط به فن آوري هاي جديد اطلاعاتي و ارتباطاتي براي كمك به دست يابي اهداف آموزش براي همه

11- نظارت منظم و مستمر بر پيشرفت ميزان دست يابي به اهداف و راهبردهاي برنامه ي آموزش براي همه در سطوح بين المللي ، ملي و منطقه اي

12- تلاش در تسريع پيشرفت برنامه ي آموزش براي همه ، با تكيه بر ساز و كارهاي موجود .

1) فضاي رواني آزاد كه به نظر مي رسد در مدارس دوره ي آموزش و پرورش عمومي ، ايجاد و يا حداقل زمينه سازي شده است . ( منجر به بالفعل شدن استعدادها ، خلاقيت ها ، توانمندي ها [ توان افزايي ] و ...)

2) آگاهي هاي واقعي و بديع در خصوص اهداف و برنامه هاي آموزش براي همه و جايگاه هر سطح در فرآيند برنامه سازي ، كه مي تواند با ظرافت هاي علمي و ادبي ، بدون تأثير منفي بر آزادي و خواست افراد ، به سطوح بعدي منتقل شود . ( منجر به جزيي و روشن شدن نقاط قوت و ضعف ، فرصت ها ، تهديدها و ... )

3) خواست دروني و پويا ، كه در صورت وجود فضاي رواني آزاد و آگاهي هاي واقعي و بديع حاصل مي شود .          منجر به خواست آزادي ها و آگاهي ها ي بهتر و بيشتر در زمينه ي درون دادها ، فرآيند ها ، برون دادها و ... )

به پايان آمد اين مطلب                    ادامه مي توان با هم